Veiligheid en bestuur

Voor het realiseren van haar maatschappelijke opgave op het terrein van veiligheid is de rijksoverheid in grote mate afhankelijk van het bestuur. Veiligheid ervaart de burger in zijn of haar nabijheid en is dan ook voor een belangrijk deel lokaal gebonden. Daartoe werken een groot aantal spelers samen, zoals: gemeenten, jeugdzorg, jeugdreclassering, Halt-bureau, politie en Openbaar Ministerie. Het andere deel van deze maatschappelijke opgave, zoals de strijd tegen ondermijnende criminaliteit, mensenhandel en drugshandel, is minder zichtbaar voor de burger.

Wettelijk kader: verantwoordelijkheden en bevoegdheden

Het bestuur, zeker op gemeentelijk niveau, heeft een belangrijke rol in de samenwerking bij het bestrijden van onveiligheid. De minister van Justitie en Veiligheid, verantwoordelijk voor de veiligheid op landelijk niveau, en voor de wetgeving en regelgeving, ondersteunt het bestuur waar nodig met beleid en regelgeving. Zo hebben de burgemeesters verantwoordelijkheden en bevoegdheden op basis van tal van wetten, zoals de Gemeentewet, de Politiewet 2012, de Wet Veiligheidsregio’s en de
Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (BIBOB). Een burgemeester kan hierdoor handelen, als de omstandigheden dit vragen.

Lokale driehoek

De minister van Justitie en Veiligheid is ook verantwoordelijk voor verschillende diensten die nauw betrokken zijn bij het bevorderen van de lokale veiligheid, zoals het Openbaar Ministerie en de politie. Zo vormt de burgemeester, samen met de officier van justitie (vanuit het Openbaar Ministerie) en de politiechef, de lokale driehoek. Deze driehoek maakt onder meer afspraken over de aanpak van lokale veiligheidsproblemen.

Toezicht door de Inspectie Justitie en Veiligheid

Gelet op de verantwoordelijkheden van de minister van Justitie en Veiligheid houdt de Inspectie Justitie en Veiligheid toezicht op de naleving van deze regels en de kwaliteit van de uitvoering. Waar nodig signaleert zij risico’s. Een voorbeeld hiervan is het onderzoek naar de veiligheid en gezondheid bij publieksevenementen in 2016.