De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) is volop bezig zijn organisatie zo in te richten dat deze kan werken volgens de Wet coördinatie terrorismebestrijding en nationale veiligheid (Wcotnv). De Inspectie Justitie en Veiligheid (Inspectie JenV) heeft die voorbereidingen gevolgd als nulmeting. Ze zag dat de NCTV nog veel werk moest verzetten om aan de wet te voldoen.
De NCTV coördineert maatregelen, beleid en acties op het gebied van nationale veiligheid en bestrijding van terrorisme. De Wcotnv, van kracht sinds juni 2025, bevat de regels waaraan de NCTV zich moet houden voor de uitvoering van de coördinatietaak. Deze coördinatiewet is ingevoerd nadat de NCTV in 2020 zelf tot het inzicht was gekomen dat haar juridische grondslag voor deze taak verstevigd zou moeten worden. Ook kwam in 2021 via mediaberichten naar buiten dat de NCTV onrechtmatig had gehandeld door via nepaccounts personen online te volgen en hun gegevens te bewaren. Dat mag de NCTV niet.
De NCTV heeft inmiddels onder andere vastgelegd hoe zij afweegt of werkzaamheden onder de coördinatietaak vallen. Maar om geheel aan de wet te voldoen, moet de NCTV nog veel werk verzetten. De Inspectie JenV beseft dat dit geruime tijd in beslag zal nemen. Werken volgens een nieuwe wet kost nou eenmaal tijd en de Wcotnv heeft op veel werkzaamheden betrekking.
Waarborgen
De inspectie constateerde vorig jaar dat belangrijke waarborgen om aan die wet te voldoen nog niet of niet volledig ontwikkeld waren. Ze trof een gemiddeld tot hoog risico op onrechtmatigheden aan. Zo ontbrak interne controle op het voldoen aan de Wcotnv. Terwijl die juist hard nodig is als werkinstructies nog niet helder op papier staan zoals bij de NCTV. Controleren is dan nodig om eventuele onrechtmatige handelingen te ontdekken en vervolgens te zorgen dat die niet meer gebeuren.
De inspectie constateerde verder dat er een centraal overzicht ontbrak dat aangeeft in hoeverre de verschillende NCTV-afdelingen voldoen aan de wet. Dat kan het risico meebrengen dat de afdelingen deze wet niet uniform toepassen.
Aanbevelingen
De inspectie houdt doorlopend toezicht op de NCTV en blijft volgen hoe de NCTV ervoor zorgt dat hij aan de wet voldoet.
Om het risico op onrechtmatigheden te verkleinen beveelt de inspectie aan dat de NCTV-afdelingen meer samenwerken en dat de coördinatie op hun werkzaamheden verbetert. Daardoor is er meer garantie op een uniforme werkwijze. Ook moet de NCTV de werkinstructies nauwkeurig omschrijven zodat de medewerkers duidelijk weten wat wel en wat niet onder de Wcotnv valt. Daarnaast moet de interne controle goed worden ingericht om als NCTV zelf na te kunnen gaan of werkzaamheden aan de wet voldoen.
| De Wet coördinatie terrorismebestrijding en nationale veiligheid omschrijft voornamelijk waaraan de NCTV moet voldoen bij het verwerken van persoonsgebonden gegevens. De wet geeft volgens de Inspectie JenV niet duidelijk aan welke normen en waarborgen er gelden als het gaat om het verwerken van andere informatie, bijvoorbeeld over organisaties. Die zouden volgens de inspectie wel vastgelegd moeten worden in de wet. Zeker omdat onrechtmatig NCTV-onderzoek naar organisaties destijds mede aanleiding was de wet op te stellen. De Autoriteit Persoonsgegevens houdt toezicht op het verwerken van persoonsgegevens maar nu ontbreekt het aan toezicht op de verwerking van andere gegevens. Zonder duidelijke normen is niet helder hoe dat ingericht moet worden. De inspectie vraagt de minister van JenV om hier aandacht aan te schenken bij de toets die een jaar nadat de wet van kracht werd (4 juni 2025) zal worden uitgevoerd. |
Beeld: © NCTV / Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland juni 2024