Mensen die een product of dienst afnemen moeten daar voor betalen. Als dat betalen niet of niet op tijd gebeurt, kan de organisatie die nog geld krijgt een incassodienstverlener in de arm nemen. Zo’n incassodienstverlener moet daarbij mensen die geld moeten terugbetalen (schuldenaren) niet verder in de problemen brengen, door ze bijvoorbeeld agressief te benaderen of te hoge kosten in rekening te brengen. Daarom is er de Wet kwaliteit incassodienstverlening (Wki). Die wet moet zorgen voor een verbetering van de kwaliteit van de incassodienstverlening en het helpen terugdringen van de schuldenproblematiek in Nederland.
Werkwijze en ontwikkelingen
De Wki schrijft voor dat incassodienstverleners zich moeten inschrijven in een register. Dat mag pas als zij aan bepaalde eisen van betrouwbaarheid en kwaliteit voldoen (denk bijvoorbeeld aan een VOG). Zonder registratie mogen incassodienstverleners vanaf 1 april 2025 geen buitengerechtelijke incassowerkzaamheden meer uitvoeren. Ook moeten incassodienstverleners aan kwaliteitseisen voldoen. Zo moeten ze heldere informatie geven, hun klantdossiers op orde hebben en netjes omgaan met mensen met een schuld. Hiermee wordt voorkomen dat (kwetsbare) mensen met een schuld het slachtoffer worden van ontoelaatbare incassopraktijken. Ook zorgt het feit dat incassodienstverleners zich allemaal moeten houden aan dezelfde kwaliteitseisen voor een gelijkwaardig speelveld. De Inspectie Justitie en Veiligheid (Inspectie JenV) is de primaire toezichthouder op de incassomarkt. Zij kan handhaven op het moment dat incassodienstverleners zich niet aan de regels houden; zo kan zij bijvoorbeeld boetes opleggen.
Voor wie geldt de wet?
De wet geldt voor:
- ondernemers die buitengerechtelijke (buiten de rechter om) incassowerkzaamheden uitvoeren; en
- dit doen namens een derde partij of nadat een vordering aan hen is overgedragen; en
- die schulden innen bij (natuurlijke) personen die wonen in Nederland. Hieronder vallen bijvoorbeeld ook vennootschappen onder firma of eenmanszaken.
Bij buitengerechtelijke incassowerkzaamheden valt te denken aan het opnemen van contact, verstrekken van inlichtingen, versturen van een betalingsherinnering, aanmaning of ingebrekestelling, behandelen van verweer, (proberen te) treffen van een betalingsregeling en het in ontvangst nemen van betalingen.
Stroomschema incassodienstverleners
De Wki geldt niet alleen voor incassobureaus
De Wki geldt voor verschillende soorten ondernemingen die buiten de rechter incassoactiviteiten verrichten. Denk hierbij aan de klassieke incassobureaus, maar ook aan administratiekantoren, debiteurenbeheerders, Vereniging van Eigenaren (VVE) beheerders, vastgoedbeheerders en BuyNowPayLater-bedrijven. Al deze ondernemingen moeten voor deze incassoactiviteiten voldoen aan de eisen uit de wet.
De Inspectie JenV houdt toezicht op deze ondernemingen door te controleren of ze voldoen aan de bovenstaande eisen. Ook incassoadvocaten en deurwaarders moeten zich aan de Wki houden (m.u.v. de registratieplicht). De dekens houden toezicht op (incasso)advocaten en Bureau Financieel Toezicht (BFT) op deurwaarders die incassoactiviteiten verrichten. Zie voor deze taakverdeling: Samenwerking en taakverdeling in het kader van Wki | Inspectie Justitie en Veiligheid.
Volgens de wet moeten incassodienstverleners zich inschrijven in een speciaal register: het Register Incassodienstverlening. Ook moeten ze aan bepaalde kwaliteitseisen voldoen. Zo moet onder meer hun administratie op orde zijn en moeten zij de mensen die een schuld moeten betalen en ondernemers voor wie ze werken, goed informeren. Incassoadvocaten en deurwaarders moeten ook voldoen aan de kwaliteitseisen, alleen hebben zij geen plicht om zich in het Register Incassodienstverlening in te schrijven. Zie hieronder bij ‘Registratieplicht’.
Registratieplicht
Het is vanaf 1 april 2025 verboden om zonder inschrijving in het Register Incassodienstverlening buitengerechtelijke incassowerkzaamheden te verrichten of aan te bieden. Incassoadvocaten en deurwaarders hoeven zich niet in te schrijven in dat register omdat zij zich moeten inschrijven in een beroepsspecifiek openbaar register. Voor deurwaarders is dit het Register Deurwaarders van de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders en voor incassoadvocaten geldt dat zij ingeschreven dienen te staan bij de Nederlandse Orde van Advocaten.
Rol Inspectie JenV
De Inspectie JenV controleert of aanbieders van buitengerechtelijke incassowerkzaamheden zich in de praktijk houden aan de wettelijke regels. Zij gaat na of de incassodienstverleners zijn ingeschreven in het incassoregister en of zij zich houden aan de kwaliteitseisen die de Wki (en onderliggende regelgeving) stelt. Zo niet, dan zijn deze incassodienstverleners in overtreding. De Inspectie JenV kan hierop handhaven.
Kosten
De markt betaalt voor het toezicht en de handhaving. Deze kosten zijn voor een eenmanszaak €1.800 en voor alle overige bedrijfsvormen €7.400 op jaarbasis. Ook voor het register moet worden betaald. Een registratiebehandeling kost €2.200 en per bestuurder €600.