De organisaties onder toezicht van de Inspectie Justitie en Veiligheid (Inspectie JenV) staan continu onder druk. Er is krapte aan mensen en middelen. Tegelijk zijn de ambities hoog en stijgen de maatschappelijke verwachtingen. Organisaties spannen zich dagelijks in om goed werk te leveren. Toch leidt de druk tot risico’s voor de rechtsbescherming en de veiligheid van mensen. Zo constateerde de inspectie dat het voorkomt dat uitvoering van taken gebeurt zonder wettelijke bevoegdheden. Risico’s waar de inspectie ook in 2027 scherp toezicht op blijft houden. Dat staat in het Werkprogramma 2027 dat vandaag is gepubliceerd.
Liesbeth Huijzer, waarnemend inspecteur-generaal Inspectie JenV: “In ons toezicht zien we bij veel organisaties al jaren een stevige capaciteitsdruk en een tekort aan personeel. Die druk leidt tot risico’s, ondanks alle inspanningen om de taken goed uit te voeren. Zo ziet de inspectie in haar reguliere toezicht dat niet altijd wordt gekeken naar de rechtstatelijke waarborgen die je wel in acht moet nemen. Zo voerde de Dienst Identificatie en Screening Asielzoekers ‘quickchecks’ uit op de inhoud van telefoons en laptops van asielzoekers. Zonder wettelijke bevoegdheden. Ook bleek uit onderzoek dat op de verscherpte toezichtslocaties van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers beveiligers preventief optreden en dwang toepassen. Zonder wettelijke grondslag. Het is van belang om ook specifiek deze risico’s te blijven signaleren en benoemen. Hoe eerder, hoe groter de meerwaarde van ons toezicht op een goede uitvoering van taken.”
De Inspectie JenV richt zich in 2027 naast haar reguliere toezichtstaken onder meer op het Migratiepact, onderzoeken binnen de keten van strafrecht en een weerbare samenleving.
Migratieketen
De Inspectie JenV volgt in 2027 de implementatie van het Europees Asiel- en Migratiepact. Daarbij kijkt zij expliciet naar de naleving van grondrechten in het proces. In het bijzonder is er aandacht voor de wachttijden voor de groep vreemdelingen die voor de inwerkingtreding van het Migratiepact een asielaanvraag hebben gedaan. Ook volgt de inspectie de uitwerking van de Terugkeerverordening met mogelijke risico’s rond de transit- en terugkeerhubs in derde landen.
Strafrechtketen
Voor 2027 kondigt de inspectie in het werkprogramma een oriëntatie aan naar netwerken in de opsporing. Netwerken kunnen de effectiviteit van het politiewerk vergroten, maar ook risico’s opleveren. Bijvoorbeeld rond de verdeling van taken, bevoegdheden en het zorgvuldig delen van informatie.
De inspectie vindt maatschappelijke onrust over de inzet van geweld schadelijk voor het vertrouwen in de overheid en het goed functioneren van de rechtstaat. Daarom volgt in 2027 een onderzoek hoe de politie waarborgt dat deze bevoegdheid rechtmatig wordt toegepast.
Weerbare samenleving
Met een veranderd dreigingsbeeld investeren verschillende organisaties binnen het JenV-domein in het vergroten van de weerbaarheid van de Nederlandse samenleving. De Inspectie JenV bekijkt in 2027 hoe zich dat ontwikkelt. Verder kijkt de inspectie hoe organisaties die onder haar toezicht vallen, hun eigen weerbaarheid vergroten. Ook volgt volgend jaar de publicatie van het onderzoek naar de dekkingsplannen voor de brandweerzorg in de 25 veiligheidsrisico’s.
Markttoezicht
Het markttoezicht op het Experiment Gesloten Coffeeshopketen richt zich primair op het borgen van de geslotenheid van de keten. Juiste registratie van de gehele handelsketen is daarbij onmisbaar. De monitoring daarvan vormt ook in 2027 een van de belangrijkste pijlers van het toezicht.
De Wet kwaliteit incassodienstverlening (Wki) verplicht incassodienstverleners tot registratie en te voldoen aan kwaliteitseisen. In haar toezicht focust de inspectie zich in 2027 onder meer op het verhogen van het aantal registraties. Een extra bescherming voor consumenten gaat daarbij helpen. Staan incassobureaus en gerechtsdeurwaarders met ingang van 1 oktober 2026 niet in het register, dan hoeft er niet op de incasso te worden gereageerd. Ook het inspectiemeldpunt Wki blijft open. Daar kan iedereen veilig en vertrouwelijk misstanden melden. Deze meldingen helpen de inspectie om ongeregistreerde partijen sneller op te sporen en waar nodig te handhaven.
