Alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) zijn kinderen of jongeren die zonder een ouder asiel aanvragen in Nederland. Ze zitten hierdoor per definitie in een kwetsbare positie. Onder de amv zijn er jongeren die in een extra kwetsbare situatie zitten doordat ze te maken hebben met bijvoorbeeld trauma’s en geen goede ondersteuning krijgen. Hierdoor kunnen risico’s voor henzelf en hun omgeving ontstaan. De Inspectie Justitie en Veiligheid (Inspectie JenV) gaat onderzoeken hoe organisaties in de vreemdelingen- en jeugdstrafrechtketen ervoor zorgen dat ook deze extra kwetsbare amv zich veilig kunnen ontwikkelen.
In Nederland verblijven circa 9200 amv. Een deel daarvan lijkt onvoldoende in beeld te zijn, heeft te maken met problemen op meerdere gebieden en/of is betrokken bij incidenten waaronder strafbare feiten. De overheid is wettelijk verplicht te zorgen dat amv zich veilig kunnen ontwikkelen. Ze moeten onder meer leven in een veilige omgeving, onderwijs kunnen volgen en beschermd worden tegen geweld.
De huidige opvangomstandigheden van amv zorgen er echter voor dat zij extra risico’s kunnen lopen. Veel amv verblijven bijvoorbeeld lang in noodopvanglocaties die niet altijd aan minimale opvangeisen voldoen. Door verhuizingen tussen (nood)opvanglocaties wordt hun scholing en zorg onderbroken. Een gebrek aan dagbesteding en toekomstperspectief kan invloed hebben op het gedrag van jongeren; dit kan namelijk uitmonden in schadelijk gedrag, zoals betrokkenheid bij overlast en incidenten. Amv waren vorig jaar relatief vaker betrokken bij agressie- of geweldsincidenten dan volwassen asielzoekers. Dit heeft een negatief effect op de jongere zelf en hun naaste omgeving.
Deze risico’s onderstrepen het belang van passende opvang, begeleiding en (strafrechtelijke) interventies voor amv in een extra kwetsbare situatie. Organisaties uit de vreemdelingen- en jeugdstrafrechtketen, zoals het COA, gecertificeerde instellingen, de Raad voor de Kinderbescherming, de politie en de Justitiële Jeugdinrichtingen die hier een taak in hebben, staan zelf echter onder druk door onder meer personeels- en/of capaciteitstekorten. De Inspectie JenV beziet in haar onderzoek daarom ook hoe verschillende knelpunten van deze organisaties samenkomen. De Inspectie JenV kijkt naar de wijze waarop organisaties samenwerken en welke mogelijkheden zij hebben om de veilige ontwikkeling van amv in een extra kwetsbare situatie te bevorderen.
Beeld: © ANP / Roger Dohmen